2014.25 Basisrapport_hamster_def bp 0707014

De hamster is een uiterst zeldzaam knaagdier dat in Vlaanderen nog slechts in enkele akkergebieden in de
provincies Vlaams‐Brabant en Limburg wordt aangetroffen. Door ondertekening van de Habitatrichtlijn heeft
België, en daarmee Vlaanderen, zich verplicht om deze soort duurzaam in stand te houden (zie ook ‘het
Soortenbesluit’ van 15/05/2009). Enige decennia geleden kwam deze soort nog wijdverspreid voor in de
löss/leemstreek, vooral op graanakkers. Door de intensivering van de landbouw zijn de aantallen drastisch
afgenomen en waren enkele jaren geleden nog slechts 2 relictpopulaties in Vlaams‐Brabant en Limburg
aanwezig (<30 individuen). De huidige omvang van de populatie en de kwaliteit van de habitat is zo ongunstig,
dat op korte termijn noodmaatregelen nodig zijn. De soort zal geherintroduceerd moeten worden, aangezien
de kleine populatieomvang een natuurlijk herstel uitsluit en de soort acuut dreigt uit te sterven. Herintroductie
is alleen zinvol, als er voldoende geschikt habitat wordt gecreëerd door middel van het afsluiten van
beheerovereenkomsten op minimaal 450 hectare in 2 leefgebieden (200 hectare in Bertem en 250 hectare in
Widooie). De geteelde gewassen moeten dekking bieden aan de hamsters vanaf half april tot begin september.
De overeenkomsten met aangepast beheer dienen als een mozaïek in het landschap aangelegd te worden om
de afstanden tussen percelen met hamsterbeheer beperkt te houden. Het beheerpakket zal moeten aansluiten
op de reguliere agrarische bedrijfsvoering van landbouwers om een voldoende intensief beheer te kunnen
realiseren. Hamstervriendelijk beheer op deze schaal is alleen mogelijk met medewerking en uitvoering door
landbouwers omdat de soort zo nauw verweven is met het agrarische landschap. De doelstellingen in dit
soortbeschermingsprogramma hamster zijn zeer ambitieus, maar noodzakelijk om de hamster duurzaam te
behouden in Vlaanderen en om uitsterven te voorkomen.